Strona Główna > Hippika > Psychologia

Wyznaczanie celów

ABig ANormal ASmall

dodano: 01.01.2013


500-f9d7bb69577d4147e8e6a7ecb7947f12-target

Nowy Rok to czas gdy analizujemy cele które chcieliśmy osiągnąć w poprzednim roku i stawiamy sobie kolejne wyzwania. Przeglądamy stare kalendarze i okazuje się, że to co zakładaliśmy rok wcześniej nie do końca nam się udało, czegoś zabrakło, było za mało czasu, działy się różne rzeczy na które nie mieliśmy wpływu. Czy możemy sprawić by osiągnięcie naszego celu stało się bardziej prawdopodobne? Czym powinien charakteryzować się poprawnie sformułowany cel?



W trakcie realizacji celu napotykamy na kryzysy, które najczęściej są powodem rezygnacji z naszych postanowień. Nasz mózg w sytuacji kryzysowej widzi cel zupełnie inaczej niż to zakładaliśmy. Zaczynamy wtedy szukać różnych dróg, żeby go obejść, oszukać. Zastanówcie się ile razy zdarzyło wam się odchudzać i stwierdzać, że ten pyszny pączek wcale nie ma tak dużo kalorii jak się wydaje, bo tort ma więcej. Aby nie dać się pokonać naszym słabościom czy to dotyczącym odchudzania, celów treningowych czy czegokolwiek co chcemy zmienić w naszym życiu, musimy usiąść i dokładnie zdefiniować cel. 
 
Dlaczego warto zdefiniować cel? Ponieważ będziemy wiedzieli jak poradzić sobie z przeciwnościami, które stają nam na drodze do osiągnięcia sukcesu, w takich momentach gdy najczęściej rezygnujemy z jego realizacji. Wyznaczanie celów jest podobne do pisania businessplanu. I tak jak poważna firma pisze businessplan, ponieważ zależy jej aby środki włożone w jego realizację nie poszły na marne, podobnie my rozpisując cel jako plan działania chcemy by wysiłek włożony w jego realizację osiągnął planowany skutek. 
 
W wyznaczaniu celu pomoże nam najbardziej znana z biznesu teoria SMART. Słowa te oznaczają – szczegółowy, mierzalny, atrakcyjny, realistyczny, terminowy. W dalszej części artykułu będziemy uzupełniać teorię SMART o kilka dodatkowych zasad będących rozwinięciem dla tych 5 słów kluczowych. 
 
Przeanalizujmy przykładowy cel: „Skoczyć wysoką przeszkodę”. Zanim przeczytacie dalszą część artykułu zastanówcie się czy cel ten jest prawidłowo zdefiniowany i wymyślcie jak największą liczbę wymówek aby osoba, która go napisała nie skoczyła przez wysoką przeszkodę.
 
Teraz spróbujmy go przeformułować wg zasady SMART
 
Szczegółowy. Określony przez nas cel jest celem wynikowym – wynikiem ma być przeskoczenie przez przeszkodę. Natomiast to co należy zrobić, żeby go osiągnąć może się składać z wielu małych celów wynikowych i zadaniowych – czyli celów określających co dokładnie musimy zrobić, żeby przeskoczyć przez wysoką przeszkodę. Warto by był on rozpisany najbardziej szczegółowo jak to jest możliwe, abyśmy dokładnie wiedzieli co musimy zrobić, żeby skoczyć przez przeszkodę. Pytanie dalej czy zależy nam jedynie na tym by  jednorazowo utrzymać się na koniu skaczącym przez wysoką przeszkodę, czy na tym by nauczyć się skakać razem z koniem?

Mierzalny. Oznacza to, że określamy jakąś konkretną jednostkę miary, która pozwala nam zmierzyć to czy jesteśmy na dobrej drodze do jego osiągnięcia celu. Skąd zatem będziemy wiedzieć, że skoczyliśmy przez wysoką przeszkodę?  – gdy trener powie „O to była wysoka przeszkoda”, sami stwierdzimy, że ledwo się utrzymaliśmy na przeszkodzie 100 cm i powiemy „aha! To ona w takim razie była wysoka”? Określmy zatem cel odrobinę bardziej szczegółowo – Skoczyć przeszkodę o wysokości 130cm.
 
Atrakcyjny. Cel powinien być atrakcyjny, ponieważ wkładamy wtedy większe zaangażowanie w jego realizację, niż w momencie gdy nie będzie nam zależało na jego osiągnięciu. Pamiętajmy też że ma on być atrakcyjny dla nas a nie dla otoczenia (wiąże się to z naszą motywacją wewnętrzną, która jest najczęściej silniejsza niż ta płynąca z zewnątrz). Myślę że powyższy cel jest atrakcyjny dla osoby, która nie wykonywała jeszcze tego typu ćwiczeń, jednak dla jeźdźca startującego w klasie N, będzie to cel zbyt prosty i nie wystarczająco atrakcyjny, by przykładać do niego dużą uwagę. 
 
Realny, ponieważ nie ma nic prostszego jak stwierdzić w kryzysowym momencie – za wysoko postawiłem/am sobie poprzeczkę, to jest niemożliwe do osiągnięcia. Odpowiedzmy sobie zatem czy wykonanie skoku przez przeszkodę 130cm na koniu który ma 3 lata jest realne do zrealizowania w tym roku? Czy koń ten jest odpowiednio zbudowany, czy jest w odpowiednim wieku aby jego ścięgna znosiły tak duże obciążenie treningowe? Załóżmy jednak, że tak - nasz koń jest w stanie skakać 130cm przeszkody i przejdźmy dalej.
 
Terminowy. Oznacza to, że należy umieścić cel w określonej jednostce czasu do której możemy się odnieść w trakcie jego realizacji. Cele zadaniowe składające się na cel wynikowy również są pisane wg tych samych zasad. Czyli nasz cel określony w czasie może brzmieć - Skoczyć przez przeszkodę 130cm do 1 czerwca 2013 roku. 
 
Bardzo ważne! Nasz cel musi zostać zapisany. Już ta czynność buduje nasze większe zaangażowanie. Warto też z tego powodu opowiedzieć o naszym celu jak największej liczbie znajomych - najlepiej takim którzy lubią z nami rywalizować. Oni na pewno będą chcieli nas rozliczyć z naszych postanowień.
Poza zasadami SMART mamy jeszcze kilka ważnych zasad, o których warto pamiętać. O dwóch pisałam wcześniej czyli - zapisany i powiadomiony. Ponadto cel powinien odnosić się do mnie samego (do Ja), aby „mózg wiedział” w sytuacji stresującej, że to ja a nie kto inny mam ten cel osiągnąć.